Uji në shishe plastike — pse është i dëmshëm?

Ndoshta po dëgjoni gjithnjë e më shumë për mikroplastikët vitet e fundit, dhe hulumtime të gjera kanë bërë shkencëtarët të provojnë në mënyrë të përsëritur se pirja e ujit nga shishet plastike është e dëmshme.

Por çfarë janë mikroplastikët? Mikroplastikët janë copëza të vogla plastike që mund të gjenden nga thellësitë e oqeaneve deri te ajri që marrim frymë. Mikroplastikët janë kudo, dhe pikërisht prandaj janë një problem.

Këto copëza mikroskopike plastike jo vetëm që ndotin tokën, ujin dhe ajrin — ato përfundojnë edhe brenda trupave tanë. Këtu do të shqyrtojmë nga vijnë mikroplastikët, pse janë të dëmshëm për njerëzit dhe mjedisin, dhe si mund të reduktoni ndotjen nga mikroplastikët në jetën tuaj të përditshme.

Çfarë janë mikroplastikët?

Shkencëtarët zbuluan për herë të parë copëza të vogla plastike në oqeane në vitet 1970, por termi „mikroplastikë" nuk u krijua deri në vitin 2004. Mikroplastikët janë grimca të vogla plastike me madhësi më të vogël se pesë milimetra dhe vijnë në forma të ndryshme.

Objektet më të mëdha plastike — si shishet, qeset dhe materialet e paketimit — gradualisht fragmentohen në copa gjithnjë e më të vogla me kalimin e kohës, duke u bërë në fund mikroplastikë. Prej andej, ato mund të shpërbëhen edhe më tej në pluhur që është e pamundur të hiqet nga mjedisi. Grimcat ultra-fine që përbëjnë këtë pluhur quhen nanoplastikë.

Për shkak të madhësisë së tyre të vogël, mikroplastikët mund të shpërndahen lehtësisht nëpër ajër dhe në ujë.

Nga vijnë mikroplastikët?

Njerëzimi ka prodhuar më shumë se 8,4 miliardë tonë plastikë në 60 vitet e fundit për aplikime të ndryshme, dhe pjesa më e madhe e saj nuk është ricikluar kurrë. Pasi kjo plastikë e kryen funksionin e saj dhe hidhet, shpesh përfundon në deponi ose në oqean, ku shpërbëhet në grimca më të vogla.

Mikroplastikët në ujin e pijshëm

Nga qeset plastike te shishet njëpërdorimshe te enët ushqimore, plastika hyn çdo ditë në burimet tona të ujit përmes mbeturinave, menaxhimit të papërgjegjshëm të mbetjeve, rrjedhjes së ujërave të zeza dhe shumë më tepër.

Sipas Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike, më shumë se tetë milionë tonë plastikë të hedhur gjejnë rrugën e tyre në rrugët tona ujore çdo vit. Shumë plastikë noton, që do të thotë se ndërsa shpërbëhet me kalimin e kohës, shkon drejtpërdrejt në ujin tonë.

Sa plastikë konsumojmë në fakt?

Në vitin 2019, Universiteti i Njukastlit, Australi, kreu një studim për të zbuluar sa mikroplastikë konsumojnë njerëzit në të vërtetë.

Gjetjet e tyre treguan se nëpërmjet gëlltitjes, njerëzit konsumojnë afërsisht pesë gramë plastikë çdo javë — peshë ekuivalente me atë të një karte plastike krediti.

Kjo sasi shokuese mund të jetë madje e nënvlerësuar, pasi studimi nuk mund të gjurmonte nanoplastikët që thithim dhe gëllsim.

Efektet shëndetësore të mikroplastikëve

Efektet shëndetësore të mikroplastikëve janë shfaqur si shqetësim në rritje.

Ndërkohë që shtrirja e plotë e ndikimit të tyre në shëndetin e njeriut është ende nën hetim, janë identifikuar disa rreziqe të mundshme shëndetësore.

Së pari, mikroplastikët e gëlltitur mund të grumbullohen në traktin gastrointestinal dhe potencialisht të shkaktojnë acarim fizik, inflamacion ose dëmtim të mukozës së zorrëve.

Përveç kësaj, ka prova që sugjerojnë se këto grimca të vogla mund të veprojnë si bartëse të ndotësve të dëmshëm kimikë, siç janë metalet e rënda dhe kimikalet me efekt çrregullues mbi sistemin endokrin. Kur gëlliten mikroplastikët, këta ndotës mund të rrjedhin në trup, duke shkaktuar potencialisht probleme serioze shëndetësore.

Hulumtime mbi ujin në shishe plastike

Në një studim të Universitetit Shtetëror të Nju Jorkut, ku u testuan 18 produkte uji të shishëzuar, u zbuluan afërsisht 25.000 kimikale në ujin e shishëzuar.

Ndër to ishin kimikale me efekt çrregullues mbi sistemin endokrin, si BPA, të cilat ndikojnë negativisht në shëndetin e njeriut.

Më pas filloi rregullimi i ujit të shishëzuar për E. coli, dhe studimet zbuluan mostra uji shishe që përmbanin gjithashtu myk, benzen, mikrobe dhe, në disa raste, arsenik.

Simptomat e ekspozimit ndaj E. coli përfshijnë probleme gastrointestinale, të vjella, diarre, si dhe dhimbje koke dhe lodhje.

Myku shkakton disa probleme shëndetësore, duke përfshirë kollitjen, irritimin e fytit dhe syve, si dhe reaksione alergjike që mund të ndikojnë në sistemin respirator, të shkaktojnë astmë dhe të çojnë në gjendje të tjera të lidhura me sistemin imunitar.

Benzeni klasifikohet si kancerogjen për njeriun dhe ka efekt afatgjatë në gjak.

Në fund mund të shkaktojë ulje të qelizave të kuqe të gjakut, të ndikojë negativisht në sistemin imunitar dhe në nivele të larta mund të shkaktojë të vjella, marramendje dhe puls të shpejtuar.

Efektet e enëve plastike në shëndet janë rezultat i ekspozimit ndaj çdo përzierje toksinash dhe kimikalesh dhe përfshijnë një sërë simptomash dhe gjendjesh.

Edhe në sasi gjurmë mund të ndikojë në trup, dhe efektet mund të përkeqësohen me kalimin e kohës.

Përveç kimikaleve toksike që gjenden në shishet plastike të ujit, një e katërta e ujit të çezmës nuk është e sigurt për t'u pirë sepse nuk i plotëson standardet e EPA-s.

Studimi i Nju Jorkut tregoi gjithashtu se ka nivele të tepërta të mikroplastikëve në ujin e shishëzuar, veçanërisht tek markat e njohura.

Mikroplastikët janë copëza të vogla mbetjesh plastike me madhësi 5 milimetra ose më pak. Mikroplastikët gjenden në mbi 93% të ujit të shishëzuar.

Çfarë duhet të dini nëse pini shpesh ujë nga shishe plastike?

Sipas Fondacionit Thomson Reuters, një person i mesëm konsumon rreth 20 kilogramë plastikë në trupin e tij gjatë gjithë jetës.

Sigurisht, askush nuk ha plastikë në të vërtetë. Të paktën jo me vetëdije.

Mikroplastikët janë të përbërë nga grimca të vogla mikro që gjenden në shishet plastike.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë dhe organizatës jofitimprurëse gazetareske Orb Media, shishet plastike me ujë mund të përmbajnë përqendrimin më të lartë të mikroplastikëve në krahasim me pijet e tjera, raportoi Business Insider.

Raportet e fundit nga Harvardi, Shkolla e Shëndetit Publik në Çikago dhe institucione të tjera mjekësore dhe shkencore kanë zbuluar gjithashtu se kimikale të caktuara që gjenden në plastikë — si ftalatët dhe bisfenoli A — mund të veprojnë si toksina në trup dhe janë të lidhura me lloje të caktuara të kancerit, si kanceri i gjirit dhe kanceri i mëlçisë.

Ripërdorimi i të njëjtës shishe plastike — i sigurt apo jo?

Shumica prej nesh mbush shishe plastike tashmë të përdorura me ujë të pijshëm pa menduar dy herë.

Por a është kjo mirë për ne?

Gjithnjë e më shumë po përpiqemi të ruajmë mjedisin dhe ta ripërdorim të njëjtën shishe disa herë, por nuk mendojmë sa po i dëmtojmë shëndetin tonë.

Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se ripërdorimi i përsëritur i shisheve plastike është i dëmshëm për trupin tonë.

Dhe kjo për shkak të bisfenol A, i njohur me shkurtimin BPA.

Bëhet fjalë për një substancë kimike që përdoret në prodhimin e sendeve plastike, duke përfshirë shishet plastike që përdorim çdo ditë.

Kjo përbërës mund të rrjedhë lehtësisht nga ambalazhi në ujin që pimë dhe të stimulojë rritjen e shpejtë të baktereve, të cilat mund të rrezikojnë shëndetin tonë.

Pikërisht për këtë arsye, ekspertët këshillojnë gjithashtu shmangien e pirjes së lëngjeve nëpërmjet pipëzave plastike.

-Edhe produktet e etiketuara si pa BPA nuk janë plotësisht të sigurta për t'u përdorur, sepse në vend të BPA-s përdoret një përbërës zëvendësues që mund të rrezikojë shëndetin në të njëjtën mënyrë — thotë Kent Atherton, drejtor ekzekutiv i Bloc Enterprises.

Cila është atëherë lajmi i mirë?

Mund të çliroheni njëherë e përgjithmonë dhe plotësisht nga ndotja nga mikroplastikët në ujin tuaj të pijshëm duke përdorur një filtër shtëpiak si Spar Aqua Pro ose Spar Aqua Pro Minerals — të dy sistemet janë të çertifikuara për filtrimin e mikroplastikëve.

Me një sistem Spar Aqua mund të zëvendësoni afërsisht 15.000 shishe plastike njëpërdorimshe uji, ndërkohë që pini ujë të shëndetshëm dhe të pastër në sasi të pakufizuara në shtëpinë tuaj.

Nëse do të llogarisni sa para shpenzoni çdo muaj dhe çdo vit për ujë në shishe plastike dhe e krahasoni atë llogaritje me investimin në sistemin Spar Aqua Pro, do të kuptoni se po paguani të paktën 3 herë më shtrenjtë — vetëm për të marrë në fund ujë të bllokuar në plastikë të dëmshme.

Me sistemin Spar Aqua të gjitha kimikalet hiqen pas filtrimit të ujit, dhe mineralet e dobishme si kalciumi dhe magnezi shtohen, duke ju lënë ujë të shijshëm, të pastër dhe të pakufizuar për t'u pirë që mund ta shijoni në shtëpi dhe ta ruani në sasi më të mëdha në shishe qelqi.

Zgjedhja e Spar Company për ujë të pastër dhe të shëndetshëm alkalin nuk është vetëm një vendim për sot — është një investim për 10–20 vitet e ardhshme.

Motoja jonë është: ujë i pastër — e ardhme e shëndetshme.

Kontaktoni për çdo informacion: 076 676 819 dhe 070 755 190